Cursussen en opleidingen voor (aspirant) docenten

Inleiding

Hieronder vindt u een overzicht van opleidingen voor (aspirant)docenten. Het grootste gedeelte van de opleidingen in dit overzicht wordt aangeboden binnen het Nederlandse taalgebied. Deze opleidingen zijn logischerwijs vaak georiënteerd op onderwijs Nederlands als tweede taal, de opleidingen buiten het Nederlandse taalgebied meer op Nederlands als vreemde taal. Die laatste vallen vaak onder de 'algemene' lerarenopleidingen en leiden dus op tot docent Nederlands in het betreffende land. Ten slotte is er bij de opleidingen binnen het Nederlandse taalgebied een onderscheid gemaakt tussen de cursussen (en opleidingen) die in beginsel bedoeld zijn voor mensen die al een (algemene) lerarenopleiding achter de rug hebben en dus praktiserend docent zijn, en de meer volledige (leraren- of specialisatie-) opleidingen (en cursussen) voor aspirant docenten, zoals (universitair) studenten Nederlands van over de hele wereld.

Binnen het Nederlandse taalgebied

De meeste onderwijsinstellingen bieden slechts een module, bijvak of specialisatiecursus NT2. Hieronder volgt een overzicht.

Amsterdam: Vrije Universiteit Amsterdam

De vakgroep Taalwetenschap heeft een specialisatierichting voor 'Nederlands als Tweede Taal'. De specialisatie kan worden gekozen in het vierde jaar (als Master) van de studie Taalwetenschap. Wellicht kan de module ook apart worden gevolgd (door externe studenten of andere geïnteresseerden uit het veld).

Voor informatie zoek op:
Specialisatie Nederlands als tweede taal in de VU-studiegids. Externe belangstellenden kunnen ook contact opnemen met dr. Bart Bossers, e-mail: bh.bossers@let.vu.nl, Tel +31 20 444 6542

Daarnaast biedt de Vrije Universiteit in samenwerking met de Hogeschool Windesheim de opleiding 'Docent NT2 in de volwasseneneducatie' aan. De opleiding bevat twee onderdelen: een vakinhoudelijk deel (NT2) en een didactisch deel (Didactiek BVE).

Voor informatie over deze opleiding kunt u contact opnemen met:
dr. Bart Bossers, e-mail: bh.bossers@let.vu.nl, Tel +31 20 444 6542

Amsterdam : Universiteit van Amsterdam

De Universiteit van Amsterdam biedt de Duale Master Nederlands als Tweede taal aan. De wetenschappelijke inhoud van de master is in eerste instantie gebaseerd op het theoretisch onderzoek naar processen van tweedetaalverwerving, de mogelijkheden om die processen te versnellen en de rol van het onderwijs daarin. Vanuit kennis over die gebieden wordt aandacht besteed aan de praktijk en het beleid van het huidige NT2-onderwijs. Daarbij wordt in principe het gehele onderwijsveld bestreken: van peuteropvang tot en met volwasseneneducatie. Het gaat vooral om verschillende benaderingen en opvattingen in het NT2-onderwijs en de wijze waarop die gestalte krijgen in het (taal-)beleid van scholen, maar ook van gemeentes en andere overheidsinstellingen. In het NT2-onderwijs spelen uiteraard enerzijds het beschikbare onderwijsmateriaal (boeken, enz.) en anderzijds de leerkracht als bewaker van het didactisch proces een grote rol. Daarom wordt er in afzonderlijke modules aandacht besteed aan die twee thema's.

Meer informatie vindt u op: http://www.uva.nl.

Amsterdam : Centrum voor Nascholing Amsterdam

Het Centrum voor nascholing biedt een post-HBO opleiding 'docent Nederlands als tweede taal voor het BVE en VO [1] aan.

Voor informatie zoek op: http://www.cna.uva.nl

Antwerpen : Universiteit Antwerpen

De Universiteit Antwerpen heeft een lerarenopleiding Nederlands aan Anderstaligen, die 1 academiejaar duurt. Om zich te kunnen inschrijven moet men over een regentaatsdiploma in een taalrichting beschikken. Als 'gewoon geïnteresseerde' kan men de opleiding ook volgen, maar dan krijgt men na afloop alleen een 'attest van deelname'.

Neem voor meer informatie contact op met:
Agnes Leysen (agnes.leysen@uia.ua.ac.be)
Ann de Schryver (ann.deschrijver@uia.ua.ac.be)

Voor informatie zoek op: http://www.ua.ac.be

Brussel : Vrije Universiteit Brussel

De Vrije Universiteit Brussel biedt een 'steunvak' NT2 aan binnen de academische lerarenopleiding Germaanse Talen: 'Onderwijs Nederlands aan anderstaligen'.

Neem voor meer informatie contact op met: Pierre van de Craen
Voor informatie zoek op: http://www.vub.ac.be/studeren/

Hasselt : Katholieke Hogeschool Limburg

De Katholieke Hogeschool Limburg verzorgt bijvakken intercultureel onderwijs (dus niet specifiek NT2). Deze bijvakken kunnen een goede basis vormen.

Voor informatie zoek op: http://www.khlim.be

Leuven : Centrum voor Taal en Onderwijs

Het Centrum voor Taal en Onderwijs in Leuven biedt cursussen aan voor docenten Nederlands. Hierin komen verschillende aspecten van NT2-onderwijs aan bod.

Voor informatie zoek op: www.nt2.be

Nijmegen : Universitair Taal- en Communicatiecentrum Nijmegen

Het UTN verzorgt verschillende cursussen en workshops voor (aspirant-)docenten Nederlands als tweede taal.

Neem contact op met:
utn@let.ru.nl of Tel: +31 24 361 2159.
Voor meer informatie zoek op: http://www.ru.nl/utn/

Tilburg : Fontys Lerarenopleiding

Binnen de lerarenopleiding Nederlands bij Fontys (in Tilburg) is een belangrijk onderdeel NT2 ingebouwd, dat wellicht ook geïsoleerd gevolgd kan worden. Er kan de eerste- en tweedegraads lerarenopleiding Nederlands worden gedaan.

Voor informatie zoek op: http://www.fontys.nl/opleidingen/.

Daarnaast heeft de Fontys Lerarenopleiding Tilburg een 'Post-hbo-opleiding tot leraar NT2' Info daarover is te verkrijgen bij:
Monica van der Hagen (0877 874471)
Truus Hermans (024 3459801)

Aanmelden kan bij het Secretariaat van de post-hbo-opleiding NT2:
Marisan van Vugt, Fontys Lerarenopleiding Tilburg
Postbus 90903, 5000 GD Tilburg,
Tel: 0877 877477

Tilburg : Universiteit van Tilburg

De UvT heeft een 'Duale opleiding tot NT2-expert'. Het is een opleiding van drie jaar. Lesvaring is een pré

Voor meer informatie over de opleiding en de aanmeldings en toelatingsprocedure:
Bureau Onderwijs & en Onderzoek, Faculteit der Letteren
Gebouw U Kamer U 28
Tel.: 013 466 2614
E-mail: nt2expert@uvt.nl

Voor informatie zoek op: http://www.uvt.nl

Utrecht: Archimedes Training en advies

Deze post-hbo opleiding Docent Nederlands als tweede taal aan (jong) volwassenen is een basisopleiding die bedoeld is voor (beginnende) docenten die werkzaam zijn als docent NT2 in bve of vo (eerste opvang) en vrijwilligers die minimaal twee dagdelen per week stage lopen als docent NT2. De opleiding is vooral gericht op het trainen van docentvaardigheden in relatie tot NT2. Vanuit dit perspectief wordt er ruim aandacht besteed aan (tweede-) taalverwervingstheorieën en nieuwe didactiek. De deelnemers werken afwisselend individueel en in groepen. De opleiding duurt een jaar. Toegangseisen zijn een afgeronde HBO-opleiding en een werk- of stageplaats in het NT2-onderwijsveld. Bij minimaal 16 deelnemers kan de opleiding in de eigen instelling worden uitgevoerd.

Neem contact op met:
Hogeschool van Utrecht
Secretariaat van Archimedes Training en Advies
Tel +31 30-2547313 / of +31 30-2547356
E-mail: archimedescontract@feo.hvu.nl

Buiten het Nederlandse taalgebied

België: Wallonië

Bruxelles : Université libre

Voor wie een studie Germaanse filologie heeft afgerond bestaat de mogelijkheid om vervolgens binnen een jaar de onderwijsbevoegdheid (Agrégation de l'Enseignement Secondaire Supérieur) te halen. Hiervoor moet een extra programma worden gevolgd.

Contact:

Université Libre de Bruxelles, Faculté de Philosophie et Lettres,
Langue et littérature Néerlandaise
C.P. 175, Avenue F.D. Roosevelt 50,
1050 Bruxelles
België
E-mail: philo@admin.ulb.ac.be

Voor meer informatie zoek op:
http://www.ulb.ac.be/prog/ilvp/neerlandais/index.html

Liège : Université de Liège

Binnen de studie Germaanse filologie (Langues et littératures Germaniques)biedt het Département de Langues et Littératures Germaniques de mogelijkheid om de onderwijsbevoegheid (Agrégation de l'Enseignement Secondaire Supérieur) te halen. Bij deze opleidingsvariant horen theoretische en praktijkcolleges.

Contact:
Département de Langue et Littératures Germaniques
Néerlandais
pl. Cockerill, 3, B 4000 Liège

Voor meer informatie zie ook de Franstalige informatie bij: Administration de l'Enseignement et des Etudiants

Louvain-la-Neuve : Université catholique de Louvain

Binnen de studie Germaanse filologie biedt het Département d'études germaniques de mogelijkheid om de onderwijsbevoegdheid (Agrégation de l'Enseignement Secondaire Supérieur) te halen. Deze opleidingsvariant bestaat uit een theoretisch deel (college) en een praktisch deel (stage).

Contact:
Université catholique de Louvain Département d'études germaniques
Collège Erasme
Place Blaise Pascal, 1
B 1348 Louvain-la-Neuve

Voor meer informatie zoek in de Franstalige informatie: Liste des programmes

Duitsland

In twee deelstaten van Duitsland is Nederlands een regulier schoolvak op de verschillende schooltypes. Hiervoor is een Duitse lerarenopleiding een pre. De lerarenopleiding bestaat uit twee fases: de studie en het 'Referendariat'. Hieronder is alleen de informatie over de eerste fase opgenomen.

Nedersaksen - Oldenburg : Carl-von-Ossietzky-Universität

De lerarenopleiding Nederlands in Oldenburg kan worden gevolgd bij de vakgroep "Niederländische Philologie". Voor de studie moet echter de lerarenopleiding in een ander vak zijn afgerond.

Voor meer informatie zie ook de Duitstalige informatie onder Erweiterungsprüfung Niederländisch für die Lehrämter op de pagina's van de Carl-von-Ossietzky-Universität.

Noordrijn-Westfalen - Keulen : Universität zu Köln

Het "Institut für Niederländische Philologie" biedt de eerste fase van de lerarenopleiding Nederlands voor de verschillende schooltypes aan. Ook kunnen docenten die reeds een andere studie hebben afgerond een programma voor docent Nederlands volgen.

Voor meer informatie zie ook de Duitstalige informatie onder:
Niederländisch Sekundarstufe I
Niederländisch Sekundarstufe II

Noordrijn-Westfalen - Münster : Westfälische Wilhelms-Universität

Het "Institut für Niederländische Philologie" biedt eerste fase van de lerarenopleiding Nederlands voor de verschillende schooltypes aan. Ook kunnen docenten die reeds een andere studie hebben afgerond een programma voor docent Nederlands volgen.

Voor meer informatie zie ook de Duitstalige informatie onder:
Kurzinfo zum Fach Niederländisch - Sekundarstufe I
Kurzinfo zum Fach Niederländisch - Sekundarstufe II

Frankrijk

In Frankrijk bestaat er de agrégation (eerstegraads voorbereidende lerarenopleiding) en het CAPES (tweedegraads voorbereidende lerarenopleiding). Dat zijn op zich geen lerarenopleidingen, maar 'concours' die toegang kunnen geven tot een lerarenopleiding. De daadwerkelijke onderwijsbevoegdheid wordt gehaald via een stage bij een Institut Universitaire de Formation des Maîtres (IUFM). Een overzicht van alle instituten is te vinden op: http://www.iufm.fr/.

Voor specifiekere informatie neem contact op met een van de onderstaande universiteiten:

Université de Paris-Sorbonne (Paris IV), Paris

Université de Paris-Sorbonne (Paris IV), UFR d Études Germaniques,
Département d Études Néerlandaises
Centre Universitaire Malesherbes, 108, boulevard Malesherbes
75850 Paris
Frankrijk

E-mail: Ufr.Etudes-Germaniques@paris4.sorbonne.fr
URL: http://www.paris4.sorbonne.fr/documents/ufr/ufr_german/et_nl.pdf

Université Marc Bloch, Strasbourg Cédex

Université Marc Bloch, Département d Études Néerlandaises
22, Rue René Descartes
67084 Strasbourg Cédex
Frankrijk

E-mail: huisman@umb.u-strasbg.fr

Université Charles de Gaulle - Lille III, Villeneuve d Ascq-Cédex

Université Charles de Gaulle - Lille III, UFR d Etudes Germaniques,
Département de Néerlandais
B.P. 149
59653 Villeneuve d Ascq-Cédex
Frankrijk

E-mail: UFR-German@univ-lille3.fr

Afkortingen